به مرکز تحقیقات ژنتیک خوش آمدید
 
قالب وبلاگ

خون ما حاوى اسرار مربوط به ما است. ژنوم انسان ها 9/99 درصد عیناً مثل هم است. ما انسان ها خیلى بیش از این که فرق داشته باشیم شبیه هم هستیم. اما همان مقدار کم (1/۰درصد) است که شواهدى از گذشته ما دارد. در سال هاى اخیر که پاره اى شرکت ها عزم خود را جزم کرده اند تا سابقه فامیلى افراد را از طریق آزمایش هاى ژنتیک روشن کنند؛ ده ها هزار نفر DNA خود را با نمونه گیرى از مخاط داخلى گونه هاشان در اختیار این شرکت ها قرار داده اند تا اطلاعات کامل ترى در مورد شجره خود بیابند. پسرعموهاى از هم دور افتاده، یکدیگر را پیدا کرده اند و افسانه هاى مربوط به خانواده ها دوباره زنده شده است. بنت گرینسپان رئیس قسمت مربوط به   DNAشجره خانوادگى یک شرکت آزمایش کننده با ۵۲ هزار مشترى معتقد است که هر چند ۶ سال پیش واژه شجره شناسى ژنتیک بى معنى و مهجور بود؛ اما امروزه علاقه شدیدى در بین مردم ایجاد شده است.

همزمان با تلاش افراد براى یافتن سابقه خانوادگى خود، متخصصان ژنتیک جمعیت نیز داستان مفصل ترى از نوع بشر را روایت مى کنند. رد نیاکان ما، یعنى یک آدم و حواى ژنتیکى، در آفریقا پیدا شده و نمونه هاى کنجکاوى برانگیز دیگرى از نیاکان اولیه ما نیز در نقاط مختلف گیتى کشف شده اند. گروهى از دانشمندان دریافته اند که ۴۰ درصد یهودیان اشکنازى فقط از ۴ زن پدید آمده اند. گروه دیگرى گزارش مى دهند که یکى از هر ۵ مرد در شمال غربى ایرلند از یک سپهسالار نامور در قرن پنجم پدید آمده اند. کوشش بلندپروازانه و تلاشى دیگر در این راستا، پروژه ژن نگارى ۴۰ میلیون دلارى انجمن نشنال ژئوگرافیک است که هدفش جمع آورى ۱۰۰ هزار نمونه DNA از بومیان سراسر دنیا طى ۵ سال آینده است. ولز مدیر این پروژه، هدف آن را ردیابى اصل و نسب و تبار نژاد انسانى از امروز به گذشته هاى دور و پیدا کردن گونه هاى اولیه آن براى ساخت یک موزه مجازى از تاریخ بشر عنوان مى کند.

برای مشاهده ادامه متن بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.


با پرداخت ۱۰۰ دلار به کمپانى آزمایش گیرنده و با نمونه گیرى از طریق خراش کوچکى که به داخل گونه خود مى دهید؛ ترتیب نقشه DNA شما داخل الگوى ژنتیکى خودتان که هاپلوتایپ (haplo type) نامیده مى شود نشان داده مى شود، سپس به شما مى گوید که از کدام هاپلوگروپ (haplo group) یا شاخه اصلى شجره نامه انسانى پدید آمده اید!!!

به کمک هاپلوتایپ ها، تبارشناسان امروزه مى توانند به پروژه هاى نام خانوادگى در اینترنت ملحق شوند. این گروه هاى آن لاین به افراد اجازه مى دهند که ژنوم هاى خود را با یکدیگر مقایسه کنند. در جایى که تشابهى مى یابید؛ قادر خواهید بود به شاخه شجره خانوادگى خود وصل شوید. آیا به دنبال خانواده هایى که نام فامیل شما را ندارند مى باشید؟ مى توانید در بین شرکت هاىآزمایش کننده خصوصى یا در بانک هاى اطلاعات عمومى مانند سازمان ژنتیکى مولکولى سورنسون که توسط جان سورنسون تأسیس شده؛ جست وجو کنید. این سازمان بیش از ۶۰ هزار نمونه DNA را جمع آورى کرده و دست به کار تهیه جدول هاى آبا و اجدادى شده است. در نهایت قادر خواهید بود که با جست وجو در بانک اطلاعاتى، اقوامى که حتى اسم شان را نشنیده و از وجودشان اطلاعى ندارید را پیدا کنید.

علم همچنین قادر است رشته هاى ارتباط با فرهنگ باستانى و حتى میراث مذهبى را افشا کند. به دکتر کارل اسکورسکى از بچگى گفته شده بود جزء کاهنان است. یعنى اعقاب برادر موسى هارون، که روحانیون عالى رتبه یهودى به حساب مى آمدند. روزى در کنیسه اى نشسته بود که متوجه کاهن دیگرى شد که مشغول خواندن تورات بود و هیچ چیزش شبیه او نبود. (او یک مردى یهودى بود که اجدادش از آفریقاى شمالى بودند؛ در حالى که من یک یهودى با نیاکانى از اروپاى شمالى هستم). این مسئله ذهن اسکورسکى، از مؤسسه تکنولوژى تکنیون- اسرائیل را به خود مشغول کرد. (اگر او چنان سابقه اى و من چنین سابقه اى دارم، پس احتمال زیاد دارد که نشانه هاى مشترکى از کروموزوم Y داشته باشیم). به راستى آیا تاریخچه شفاهى که از کاهن پدر به کاهن پسر مى رسد؛ در کروموزوم Y آنان نیز نشان داده شده است؟ بعد از مطالعه نمونه هاى DNA، اسکورسکى با کمک همر از دانشگاه آریزونا و همکارانش در دانشگاه لندن یک شاخص ژنتیکى مشترک میان کاهنان و خودش پیدا کردند.

تیمى بین المللى از محققین روانه آفریقا شد و افراد قبیله لمبا (گروهى که باور داشتند از سرزمین «انجیلى یهودیه» آمده اند) را آزمایش کردند. برخى از DNAهاى آنها با شاخص ژنتیکى کاهنى همخوانى داشت. اسکورسکى مى گوید: (ما سابقه پدرى یکسان داریم). در سال ۲۰۰۱ پدر بیل سانچز یک کشیش کاتولیک رومى در نیومکزیکو، کشف کرد که او هم داراى همین شاخص ژنتیکى است. شجره تاریخى یهودى سانچز به اسپانیا برمى گردد (ولى مادرش بومى آمریکایى است). امروزه او تصویرى از نیاکان مسیحى و یهودى خود بر روى دیوار دارد.

اما علم نیز کاستى هاى خود را دارد. از آنجا که محققین هیچ DNA واقعى از افرادى مانند چنگیزخان در اختیار ندارند؛ ثابت کردن این که افرادى اعقاب مستقیم این چهره هاى تاریخى معین اند یا نه، تقریباً ناممکن است.

آزمایش ریشه هاى تاریخى از طریق کروموزوم Y و DNA میتوکندریایى نیز محدودیت هاى جدى دارد: این راه فقط مسیر مستقیم بین شما و پدر و مادرتان را روشن مى کند نه ردپاهاى مربوط به نیاکان در سایر ژنوم هاى شما را. هنک گریلى از دانشگاه استانفورد مى گوید کافى است ۱۰ نسل عقب روید تا تعداد اجداد شما به ۱۰۲۴ یعنى ۲۱۰ برسد. در این حالت کروموزوم Y شما ممکن است از ژاپن باشد، DNA  میتوکندریایى شما از مکزیک و همه بقیه ۱۰۲۲ نیاکان باقی مانده شما از سوئد. گریلى نگران است که مشتریان این آزمایش هاى ژنتیک به طور کامل نفهمند که چه چیزى را به دست مى آورند. بعضى دانشمندان نگرانند که این آزمایشات جنبه سرگرمى پیدا کنند یا این که مردم عادات و شخصیت را به نژاد مرتبط کنند. ایده اى که در گذشته تاریخ به شدت تکذیب شده است.

تا قبل از آزمایش هاىDNA، بحث دانشمندان این بود که آیا اولین انسان ها در آفریقا شکل گرفتند یا در مناطق دیگرى در روى کره زمین؟آخرین یافته ها این تئورى را تقویت مى کند که انسان ها از گروه هاى کوچک انسانى در آفریقا به وجود آمده اند. اما چه موقع آن گروه از مسافران آن قاره را ترک کردند؟ با چه کسانى برخورد کرده و در آمیختند؟ آیا اقدامات تاریخى بزرگى مثلاً حمله اسکندر به آسیاى میانه، تأثیرات ژنتیک هم با خود به جا مى گذارد؟ اینها پرسش هایى است که تیم تحقیقى نشنال جئوگرافیک امیدوارند بتوانند به آن پاسخ گویند. طرح نشنال جئوگرافیک سال گذشته با همکارى IBM شروع شد. این طرح مردم را به تست DNA تشویق مى کند و در حال حاضر افراد بیش از ۱۰۰ هزار کیت نمونه بردارى را خریدارى کرده اند. اما هدف جمع آورى نمونه هایى از جوامع بومى در سراسر دنیا است که DNA  آنها مى تواند اشاره اى به اصل و نسب و مهاجرت هاى جمعى انسان ها باشد و براى انجام آن باید سریع بود، قبل از این که جوامع آسیب پذیر بمیرند یا خانه و کاشانه خود را ترک کنند.

آزمایش هاى اولیه هم اکنون در آفریقاى جنوبى شروع شده است، جایى که در آنجا دکتر هیملا سودیا به جمع آورى نمونه هاى خون از یک جامعه کوچک از قبیله سن پرداخته است. به لحاظ ژنتیکى، سن از قدیمى ترین جوامع بشرى در روى کره زمین است و مى تواند یک ارتباط مستقیم کروموزومى به اولین انسان ها داشته باشد. فى تونگ وا ۲۸ ساله یکى از اولین متقاضیان بود. (راجع به ژن ها خیلى شنیده بودم و همچنین راجع به یک پروژه عظیم انسانى که به تحقیق درباره سرمنشاء آدمیان مى پردازد. برایم خیلى جالب بود که در این پروژه شرکت کنم. امیدوارم بتوانم فرهنگ خود را زنده کنم).

پاییز گذشته، ولز ۵۰۰ نمونه خون، سرسوزن، پنبه هاى الکلى، لوله هاى آزمایش حاوى خون و نمونه هاى مخاطى لایه بردارى از گونه ها را به چاد برد که یکى از اولین مناطق براى انجام آزمایش است، جایى که او ۳۰۰ نمونه DNA را از شهرها و روستاها در سراسر کشور جمع آورى کرد. ۳۵ تا ۴۰ تاى آنها از جامعه منزوى لال آمدند که جمعیت آنها کم تر از ۷۵۰ نفر بود و جامعه اى رو به زوال است. ولز از این مى ترسد که این جامعه طى ۱۰ تا ۳۰ سال آینده منقرض شود و DNA ارزشمند و زبان باستانى خود را نابود کرده و با خود ببرد. اطلاعاتى که مى توانست نشانه هاى حیاتى در مورد اولین انسان هایى که حدود ۴۰ هزار سال قبل در آفریقاى مرکزى به دنیا آمدند را در اختیار ما بگذارد. ما مى توانیم با DNA بسیارى از این رمز و رازها را بگشاییم و به گذشته معنا دهیم.

البته همه از این طرح ژن نگارى حمایت نمى کنند. گونه هاى بومى نگران این اند که خون شان را با اطلاعاتى که در آن است به این سو و آن سو ببرند. ولز مى گوید که نگرانى بومى ها را درک مى کند ولى او متوجه شده است که وقتى که جزئیات شرح داده شوند، علاقه این افراد به انجام آزمایش جلب مى شود  (جالب است که هر کس بداند که حامل اسنادى تاریخى در درون سلول هاى خود است. دانشمندان اکنون با کمک هم دارند جلد اول این تاریخ را بازسازى مى کنند)

 منبع: روزنامه شرق

[ ۱۳۸٩/٧/٧ ] [ ٢:٢۱ ‎ق.ظ ] [ امیر سالار سید رزاقی ] [ نظرات () ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

دانشجوی مهندسی ژنتیک (گیاهی)
لینک دوستان
امکانات وب