به مرکز تحقیقات ژنتیک خوش آمدید
 
قالب وبلاگ

به گزارش خبرنگار اقتصادی فارس بهاءالدین نجفی دارای دکترای اقتصاد کشاورزی از دانشگاه کمبریج انگلستان ،استاد صاحب کرسی دانشگاه شیراز ،نائب رئیس سابق انجمن اقتصاد کشاورزی ،رئیس سابق بخش اقتصاد کشاورزی دانشگاه شیراز و مولف کتب: "اقتصاد کشاورزی"، "مدیریت واحدهای کشاورزی"، " مسایل اقتصاد کشاورزی " و "اقتصاد کشاورزی ایران" است.
بهاء الدین نجفی در گفت ‌و گو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس مهمترین فرصتها و چالشهای بخش کشاورزی را دو بعد فیزیکی و نیروی انسانی عنوان کرد و گفت: تنوع آب و هوایی در کشور از بعد فیزیکی به عنوان یک فرصت برای کشور مطرح است که قابلیت تولید محصولات مختلف را دارد و این فرصت هم برای تامین و تولید غذای داخلی و هم برای صادرات مناسب است.
استاد اقتصاد کشاورزی دانشگاه شیراز گفت: ایران از نظر نیروی انسانی تحصیل کرده در بخش کشاورزی امکان بالقوه‌ای برای توسعه بخش کشاورزی دارد، در حالی که یک تنگنا و چالش از نظر سطح سواد کشاورزان و بهره‌برداران است که به نسبت پایین است.
نجفی با اشاره به این که میل به مهاجرت در بین جوانان روستایی و کشاورز زادگان بالا است، گفت: تحصیل کردگان کشاورزی خود آنهایی که روستازاده هستند، مایل برگشت به روستا و کار کشاورزی نیستند.

برای مشاهده ادامه متن بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.


* کمبود آب چالش کشاورزی

استاد دانشگاه شیراز یکی از چالشهای بخش کشاورزی را کمبود منابع آب دانست و گفت: بسیاری از مناطق مستعد و دشتهای کشور با بحران کم آبی و پایین رفتن سطح آب سفره‌های زیرزمینی و شوری آب مواجه هستند.

* پیشروی کویر مزارع را تهدید می‌کند

استاد دانشگاه شیراز گفت: در مناطق حاشیه کویر، پدیده بیابان زایی و کویر بسیار از مزارع را تهدید می‌کند.
نجفی گفت: یکی از چالشهای بخش کشاورزی تاکید بیش از حد بر تولید بدون توجه به معیارهای فنی زیست محیطی و استفاده بهینه از کود و سم شیمیایی است. بی‌توجهی به منابع پایه تولید کشاورزی به عنوان چالش به حساب می‌آید.

* سلامت غذا چالش کشاورزی

این استاد کشاورزی دانشگاه شیراز، چالش بعدی بخش کشاورزی را سلامت غذای تولیدی ذکر کرد و گفت: بدون توجه به سلامت غذا تاکید بر روی تولید بوده است، بنابراین بسیاری از غذاهای تولیدی در مزرعه و دامداریها از نظر سلامت غذا مورد تردید است.
نجفی گفت: استفاده بی‌رویه از کود و سم در مزرعه یک مساله مهم است، استفاده بی‌رویه آنتی‌بیوتیکها در دامداریها و مرغداریها هم از چالشهای تولید مواد پروتینی به شمار می‌رود.

*پایین بودن بهره‌وری

استاد دانشگاه شیراز پایین بودن بهره‌وری را مشکل بعدی بخش کشاورزی ایران خواند و گفت: تفاوت بین عملکرد در هکتار محصول در مزارع مختلف وجود دارد، این امر ناشی از پایین بودن بهره‌وری و کارایی عوامل تولید در تولید کشاورزی است اختلاف سطح بهره‌وری در عوامل تولید قابل ملاحظه است.
وی گفت: شکاف بین بهره‌وری با آموزش و ترویج و توسعه تکنولوژی قابل رفع است.

* نظام خرده دهقانی و بهره‌وری پایین

نجفی گفت: تعداد زیادی از تولید کنندگان خرده پا از نظر بهره‌وری پایین هستند که این امر به علت عدم به کارگیری تکنولوژی مانند بذر و نهال اصلاح شده و فناوری در سطح پایین است.
استاد کشاورزی دانشگاه شیراز گفت: پایین بودن عملکرد در واحد سطح باعث شده تولید گندم از یک هکتار زمین در برخی مناطق 8 تن و بیشتر و در برخی دیگر زیر 3 تن در هکتار باشد، میانگین کل کشور در تولید گندم آبی 2 تن در هکتار است.

* عمده آبیاری کشاورزی سنتی است

استاد دانشگاه شیراز یکی از چالشهای دیگر بخش کشاورزی را سنتی بودن سیستم آبیاری کشاورزی خواند و گفت: مصرف و هدر روی آب در سطح مزارع روی هم رفته بالاست البته تلاشهایی در جهت آبیاری مدرن و آبیاری تحت فشار یا قطره‌ای انجام شده، ولی کافی نیست.
بهاء الدین نجفی گفت: مشکلی که در زمینه آبهای تحت فشار است، در مناطقی که آبیاری تحت فشار اجرا شده، متاسفانه میزان مصرف آب در مجموع کاهش نیافته است، چون از محل صرفه جویی آب، زمینهای جدید زیر کشت قرار گرفته است و مصرف کل آب کاهش نیافته است.
وی افزود: در بخش باغبانی با روش آبیاری قطره‌ای و مدرن به افزایش تولید انجامیده، ولی به کاهش مصرف آب کمک نشده است، البته افزاش تولید جنبه مثبت دارد.
وی گفت: استفاده مطلوب‌تر از آب موجود در سطح مزارع با جایگزینی روش مدرن به جای روش سنتی، در قالب پوشش شهرهای آب، جلوگیری از تبخیر، پوشش کف کانالهای آب و جلوگیری از نفوذ در زمین انجام شدنی است.
نجفی گفت: روشهای آبیاری باید اصلاح شود، لزوم استفاده بهتر از آب با روش آبیاری مدرن و یکپارچگی اراضی نیست، بلکه روشهای تولیدی و آبیاری مهم است.

* توزیع مکانی و زمانی بارندگی مهم است

استاد دانشگاه شیراز در مورد افزاش متوسط بارندگی کشور از 250 میلی‌متر به 280 میلی‌متر در سال 1385 گفت: صرف افزایش میزان بارندگی مطلوب نیست، بلکه پراکندگی زمانی و مکانی بارش اهمیت دارد، توزیع زمانی و مکانی اگر به خوبی باشد، این افزایش به تولید بیشتر کمک می‌کند وگرنه گاهی بارندگی خارج از فصل به ضرر کشاورز تمام می‌شود.

*نوسان شدید بین متوسط بارندگی مناطق کشور

نجفی استاد دانشگاه شیراز گفت: رقم کلی بارش مهم نیست، در برخی مناطق مانند باریکه شمال کشور بالای 2000 میلی‌متر در سال بارندگی وجود دارد، در حالی که در برخی قسمتهای کشور 100 میلی‌متر در برخی مناطق سالها یک قطره هم بارندگی وجود ندارد، بیشتر مناطق کشور خشک و نیمه خشک است.
وی گفت: بیشتر مناطق کشور خشک و نیمه خشک است، میانگین بارندگی زیر 250 میلی‌متر در سال یعنی کمتر از یک سوم رقم 750 میلی‌متر متوسط جهانی است، همچنین توزیع نامناسب زمانی و مکانی بارندگی باعث شده از همین مقدار اندک آب هم به خوبی استفاده نشود.
نجفی گفت: مشکل پایین بودن راندمان آبیاری در سطح مزارع است روشهای سنتی آبیاری را باید بهبود بخشیم.

*فرسایش خاک چالش بعدی کشاورزی

بهاء‌الدین نجفی استاد دانشگاه شیراز گفت: فرسایش خاک مساله بعدی و چالش مهم بخش کشاورزی است متاسفانه نوع غلط شخم عمود بر شیب در مناطق شیبدار عملا کمک به تسریع در فرسایش خاک می‌کند.
استاد دانشگاه شیراز به مصرف بی‌رویه کود و سم شیمیایی اشاره کرد و گفت: کودهای زیادی باعث تخریب خاک شده و به مرور تمرکز کودهای فسفر در خاک انجام شده است.
نجفی با اشاره به این که کاربرد مکانیزاسیون در بخش کشاورزی و جایگزینی ماشین به جای نیروی کار باعث افزایش بهره‌وری می‌شود، گفت: ماشین به شخم صحیح، برداشت سریع محصول و جلوگیری از برخورد محصول با فصل سرما کمک می‌کند.

* مکانیزاسیون و کاهش هزینه تولید

استاد دانشگاه شیراز گفت: به کارگیری مکانیزاسیون در کشاورزی باعث کاهش هزینه تولید کشاورزان می‌شود و مزایای جانبی دارد، ولی آنقدر که تکنولوژی غیر مکانیکی در افزایش تولید اثر دارد، فناوری مکانیکی آنقدر موثر نیست.
بهاء الدین نجفی گفت: فناوری غیر مکانیکی مانند استفاده از بذر و نهال مناسب و کود و سم به مقدار و به موقع سهم بیشتری در افزایش تولید دارد، سرمایه‌گذاری در بذر و نهال اصلاح شده بهتر از سرمایه‌گذاری در مکانیزاسیون در افزایش عملکرد محصول موثر است.

* اولویت سرمایه‌گذاری با تکنولوژی غیر مکانیکی

این استاد دانشگاه خاطر نشان ساخت: با سرمایه‌گذاری در تکنولوژی غیر مکانیکی، خود به خود امکان استفاده تکنولوژی مکانیکی را هم توجیه می‌کند و عامل موثری در افزایش عملکرد در هکتار دارد.

* انسان عامل تعیین کننده

نجفی استاد دانشگاه شیراز با اشاره به این که عامل انسانی ، عامل تعیین کننده در افزایش بهره‌وری کشاورزی است، گفت: چالش اصلی در این بخش این است که کسی که در روستا مانده و کار کشاورزی می‌کند، سطح سوادش پایین است و پذیرای نوآوری نیست.
نجفی ادامه داد: کسی که دانش‌ کشاورزی دارد از روستا گریزان است ، حال این مساله چگونه حل می‌وشد، چالش است که کشاورزی ایران با آن روبرو است.

* جذب فارغ‌التحصیل کشاورزی فرصت کشاورزی ایران

نجفی استاد دانشگاه شیراز با اشاره به اجرای طرحهای «مهندس ناظر» که در سالهای اخیر شروع شده است، گفت: اعطای تسهیلات به فارغ‌التحصیلان، به کارگیری مهندسان ناظر مزرعه و حضور یک فارغ‌التحصیل در هر تعاونی تولید یا اعطای مجوز بخش کشاورزی به شرط داشتن یک فارغ‌التحصیل ، عوامل به کارگیری دانش آموختگان بخش کشاورزی در تولید کشاورزی است.
نجفی گفت: باید بازده سرمایه‌گذاری کشاورزی در جهت تشویق فارغ التحصیلان باشد. افزایش و حمایت شدن که انگیزه حضور تحصیل کردگان در بخش کشاورزی بیشتر شود. نیروی انسانی عامل مهمی است.
نجفی استاد دانشگاه شیراز گفت: تنوع آب و هوایی در کشور فرصتی برای تولید محصولات مختلف و متنوع کشاورزی است که در فصول مختلف، محصولات متفاوت تولید می‌شد.
وی گفت: استفاده از این ظرفیت مستلزم برنامه‌ریزی است.

* قیمت محصول و هدایت کشاورزان

استاد دانشگاه شیراز گفت: افزایش قیمت برخی محصولات ، کشاورزان را هدایت می‌کند که محصولات خارج از فصل در مناطق کاشته شود، این امر نقش مهمی در بهره‌گیری از تنوع اقلیم بازی می‌کند.
نجفی گفت: تنوع اقلیم و تولید انواع گوناگون محصولات کشاورزی مزیت مناسی برای بازارهای صادراتی کشور آفریده است، در بحث صادرات باید استفاده بهتری از پتانسیل وضع اقلیم‌های مختلف شود.
استاد دانشگاه شیراز گفت: با توجه به این که ‌نیروهای حرفه‌ای در بخش صادرات کشاورزی، فعالیت دارند، موقعیت‌ صادراتی بهتری می‌توان به دست آورد.
نجفی گفت: به عنوان مثال تولید یک سری گل که نیاز به آفتاب بیشتری دارند، را می‌توان در کشور تولید و به هلند صادر کرد.
وی گفت: از پتانسیل آفتاب فراوان در کشور می‌توان در تولید غذای با کیفیت و صادرات آن به نحو بهینه استفاده کرد.
نجفی استاد دانشگاه شیراز گفت: در بحث غذای حلال که در محصولات دامی و به نوع ذبح شرعی مربوط است، با توجه به این که اکثر کشورهای همسایه ایران مسلمان و خواهان غذای اسلامی حلال هستند، این فرصت خوبی برای کشور به حساب می‌آید.
وی گفت: از این فرصت خوب به عنوان یک مزیت می‌توان در جهت صادرات و گسترش بازار استفاده کرد.

[ ۱۳۸٩/٧/٥ ] [ ۱:٢۳ ‎ق.ظ ] [ امیر سالار سید رزاقی ] [ نظرات () ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

دانشجوی مهندسی ژنتیک (گیاهی)
لینک دوستان
امکانات وب